23 września przypada rocznica śmierci Stanisława „Zbyszka” Cyganiewicza, jednego z najwybitniejszych polskich zapaśników w historii. Mistrz świata, trener, aktor i przedsiębiorca pierwsze sportowe kroki stawiał w szeregach Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, które odegrało ważną rolę w jego drodze na światowe areny.
Urodził się 1 kwietnia 1879 roku w Jodłowej. Uczęszczał do szkoły powszechnej w Pilźnie i gimnazjum w Jaśle, skąd przeniósł się do gimnazjum w Stanisławowie. Tam wstąpił do TG. „Sokół”, gdzie ćwiczył pływanie, biegi i szermierkę. Kiedy przeniósł się do gimnazjum św. Jacka w Krakowie był szkolony w zapasach przez naczelnika „Sokoła” krakowskiego Szczęsnego Rucińskiego. Ojciec Cyganiewicza „Zbyszka” nie akceptował jego pasji i planów zostania zawodowym zapaśnikiem. Cyganiewicz więc uczył się, jednocześnie zarabiając występami w cyrkach pod pseudonimem „Zbyszko” nawiązującym do sienkiewiczowskiego Zbyszka z Bogdańca.
W 1901 roku przed maturą spotkał swojego idola Władysława Pytlasińskiego, który zatrudnił go jako sparingpartnera i zabrał na pierwsze występy zagraniczne. W 1903 roku „Zbyszko” wygrał prestiżowy turniej zapaśniczy w Paryżu, co otworzyło mu drogę do międzynarodowej sławy. W 1906 roku w Paryżu zdobył mistrzostwo świata w zapasach w stylu klasycznym, a w 1907 roku pokonał Iwana Poddubnego „największego człowieka w Rosji”. Następnie wyjechał do USA odnosząc pasmo sukcesów zakończone porażką w 1910 roku z Frankiem Gotchem i powrotem do Krakowa.
Kolejne lata to rozpoczęcie kariery trenerskiej, powrót na zapaśniczy ring i liczne występy w USA w okresie międzywojennym, które pozwoliły „Zbyszkowi” zgromadzić pokaźny majątek. Występował także w filmach. W 1935 roku zakończył karierę, a w 1939 stoczył ostatnią walkę. Był menadżerem bokserskiego mistrza Europy – Henryka Chmielewskiego, wychowanka „Sokoła” w Łodzi. W 1937 roku wydał autobiografię „Na ringach całego świata”. Zmarł na zawał serca 23 września 1967 r. w Saint Joseph.
Mateusz Olejnik