USA, Kanada, Brazylia, Argentyna, Wielka Brytania, Holandia, Grecja, Rosja, a nawet Australia i Chiny – to z tych państw pochodzili polscy ochotnicy do Błękitnej Armii, która formowała się od 1917 r. na terenie Francji. Zasługi „Sokoła” dla powodzenia akcji rekrutacyjnej są nie do przecenienia. Prawdą jest, że formowanie Armii Hallera zapoczątkował dekret prezydenta Francji z  4 czerwca 1917 r., jednak gdyby nie liczni ochotnicy wywodzący się wprost z „Sokoła”, to idea powstania, tej najbardziej wartościowej jednostki Armii Polskiej, najprawdopodobniej by nie przetrwała.

Ochotnicy

Faktyczne formowanie Błękitnej Armii rozpoczęło się dopiero na początku 1918 r., czyli w momencie przybycia ochotników polskich z USA, wśród których prym wiedli działacze „Sokoła”. Nie mniejsze znaczenie mieli nasi druhowie przebywający w obozach jenieckich państw alianckich, wśród których największą aktywność przejawiali rodowici Górnoślązacy.

Błękitna Armia1Gen. Józef Haller obejmuje dowództwo nad Błękitną Armią, Nancy 1918 r.

Polityczna decyzja

Już samą ideę powstania Armii Polskiej we Francji zawdzięczamy zasłużonym „Sokołom” – Romanowi Dmowskiemu i Ignacemu Paderewskiemu, którzy działali w imieniu Komitetu Narodowego Polskiego i wymogli na władzach francuskich powołanie niezależnej Armii Polskiej.

Ogromne zasługi dla utworzenia Armii miał również prezes Polskiego Zachodnioeuropejskiego Związku Sokolego druh Wacław Gąsiorowski, który działał na rzecz utworzenia Błękitnej Armii we Francji i USA. Dzięki dekretowi prezydenta Francji z 4 czerwca 1917 r. ochotnicy mogli masowo napływać do specjalnie w tym celu utworzonych obozów wojskowych we Francji. Swój udział w utworzeniu Armii Hallera mieli również polscy jeńcy wojenni przebywający w obozach jenieckich państw alianckich. Armia Hallera stanowiła najlepiej wyszkoloną i uzbrojoną część tworzącego się Wojska Polskiego. Na pierwszym filmie widoczny 1. Pułk Strzelców Polskich w większości składający się z ochotników z Ameryki.


Unikalny film przedstawiający Błękitną Armię w 1918 r. we Francji

Ogromny wysiłek

Dzięki wielkiemu wysiłkowi Polonii i Polaków udało się do kwietnia 1919 r. pod dowództwem gen. Józefa Hallera zorganizować 70 tys. oficerów i żołnierzy. Błękitna Armia była najlepiej wyposażoną jednostkę polską w okresie wojny polsko-bolszewickiej. Posiadała czołgi, samoloty, wojska inżynieryjne, instrukcyjne, kawalerię, artylerię, szpitale polowe, jednolite umundurowanie (niebieskie mundury francuskie) i pełne uzbrojenie, które dostarczyli Francuzi. Nie bez znaczenia było bardzo wysokie morale ochotników.

Błękitna ArmiaPlakat zachęcający do wstępowania w szeregi Błękitnej Armii

Niezliczona ilość sprzętu wojskowego

„Błękitna Armia” przywiozła do Polski taką ilość broni i materiałów wojskowych, że mogła z powodzeniem zaopatrzyć milionową armię. Przywieziono ok. 700 tys. karabinów, 4 tys. dział ciężkich, polowych i moździerzy, a także kilka tysięcy karabinów maszynowych, 250 czołgów, 3.5 tys. pojazdów mechanicznych, 7 w pełni wyposażonych eskadr lotniczych ze szkołą pilotów, mechaników i parkiem lotniczym, 10 pociągów pancernych, ogromne ilości amunicji, mundurów i butów, 7 w pełni wyposażonych szpitali, warsztatów wojskowych itp. Całość przetransportowano do przy pomocy ponad 300 wagonów pociągowych w 1919 roku – jak podaje autor artykułu na stronie obserwatorpolityczny.

Sprzęt, głęboki patriotyzm i wysokie morale ochotników były tym, na co odrodzona Ojczyzna najbardziej liczyła.

Damian Małecki

 

Zostaw komentarz

komentarzy